Pilot Energie Delen

Samen leren hoe lokaal energiedelen werkt

Steeds meer dorpen en energiecoöperaties onderzoeken hoe lokaal opgewekte energie ook zoveel mogelijk lokaal gebruikt kan worden. Met energiedelen ontstaan hiervoor nieuwe mogelijkheden. Maar hoe werkt dat in de praktijk? Is er voldoende gelijktijdigheid tussen opwek en verbruik? En kan energiedelen een interessant alternatief zijn voor de traditionele terugleververgoeding? Om daar ervaring mee op te doen, starten GrEK/Grunneger Power en het Fries Energiehuis het programma Proefdraaien met Energiedelen. In totaal is er ruimte voor 15 pilots: vijf in Fryslân, vijf in Groningen en vijf in Drenthe. Daarvoor zoeken we nog initiatieven!

Wat is energiedelen?

Bij energiedelen wordt zelf opgewekte elektriciteit gedeeld met andere deelnemers, bijvoorbeeld inwoners, bedrijven of verenigingen binnen een energiegemeenschap. De elektriciteit loopt gewoon via het bestaande elektriciteitsnet. Op basis van de gelijktijdigheid tussen opwek en verbruik wordt administratief bepaald hoeveel energie daadwerkelijk met elkaar is gedeeld. Het doel is om lokaal opgewekte energie zoveel mogelijk lokaal te gebruiken. Tijdens de pilot onderzoeken we onder andere of energiedelen een interessant alternatief kan zijn voor het terugleveren van elektriciteit aan een energieleverancier.

Afbeelding: Energie Samen

Wat onderzoeken we?

Tijdens de pilot gaan energiecoöperaties daadwerkelijk proefdraaien met energiedelen. Per pilot wordt uitgegaan van ongeveer 50 aansluitingen. Dit kunnen bewoners zijn, maar ook bedrijven, (sport)verenigingen en lokale opwekinstallaties. Centraal staan drie vragen: lukt het om voldoende deelnemers bij elkaar te brengen, is er voldoende gelijktijdigheid tussen lokale opwek en verbruik en kan energiedelen financieel een alternatief zijn voor de traditionele terugleververgoeding? Het programma loopt ongeveer een jaar. Na de voorbereiding en selectie volgt de inrichting en dataverzameling. Van januari tot en met juni 2027 wordt gemonitord. In de zomer van 2027 worden de resultaten geanalyseerd en gerapporteerd.

Samen leren in de Leerkring Energiegemeenschappen

Rondom de pilot is de Leerkring Energiegemeenschappen Fryslân opgezet. Inmiddels zijn hierbij meer dan 30 energiecoöperaties betrokken. In de leerkring delen we kennis en ervaringen over onder andere energiedelen, juridische en governance-vraagstukken en communicatie. Je hoeft niet mee te doen aan één van de pilots om deel te nemen aan de leerkring. Ook als je eerst wilt ontdekken wat energiedelen voor jouw dorp of initiatief kan betekenen, ben je van harte welkom. Neem daarvoor contact met ons op, of bezoek de eerstvolgende bijeenkomst, houd daarvoor de nieuwspagina in de gaten.

Deelname

Meedoen aan de pilot in Fryslân?

In Fryslân is ruimte voor vijf pilots. Om mee te kunnen doen, gelden de volgende voorwaarden:

Er worden ongeveer 50 deelnemers/aansluitingen verzameld. Dit kan een combinatie zijn van lokale opwekinstallaties, bedrijven, (sport)verenigingen en bewoners.
Er is een actieve werkgroep met meerdere personen vanuit het initiatief.
De werkgroep kan gedurende ongeveer 12 maanden minimaal 300 vrijwilligersuren inzetten.
De deelnemers zijn bereid om kennis en ervaringen te delen via de Leerkring Energiegemeenschappen.
Aanmelden gebeurt vóór 1 oktober 2026 met de gevraagde informatie en een korte pitch waarom het initiatief mee wil doen.

Wat kost deelname?

De totale kosten voor deelname bedragen €10.000 exclusief btw. De financiering is als volgt opgebouwd:

€6.000 kan worden aangevraagd via de Voucherregeling van provincie Fryslân.
€2.000 is beschikbaar vanuit het Rabobank Coöperatiefonds via het Fries Energiehuis.
€2.000 exclusief btw is de eigen bijdrage van de energiecoöperatie.

De factuur voor €10.000 exclusief btw wordt door GrEK/Grunneger Power aan de coöperatie gestuurd. De coöperatie moet daarnaast de €2.100 btw voorfinancieren.

Hoe worden de vijf pilots gekozen?

We zoeken bewust naar een goede mix van initiatieven. Daarbij kijken we onder andere naar verschillende vormen van lokale opwek, samenwerking tussen coöperaties, combinaties met bijvoorbeeld bedrijven of huurders en een goede geografische spreiding over Fryslân.

Aanmelden

Aanmelden kan vóór 1 oktober 2026 via [email protected]. Stuur daarbij de ingevulde vragen (zie formulier voor deelname) en een korte pitch mee waarin je vertelt waarom jullie initiatief graag aan de pilot wil deelnemen. De aanvragen worden vervolgens beoordeeld aan de hand van bovenstaande voorwaarden. Daarna worden vijf Friese pilots geselecteerd. De resultaten worden vervolgens in de leerkring gedeeld.

Formulier voor deelname → Download presentatie →

Opname terugkijken?

Op 9 september 2026 was de tweede bijeenkomst van de Leerkring Energiegemeenschappen Fryslân waarin Simon Visbeek van GrEK/Grunneger Power de Pilot Energie Delen toelichtte en vragen van ruim 30 initiatieven beantwoordde. Kijk hieronder de opname van de bijeenkomst terug. Hierboven vind je tevens de powerpoint. Bij vragen over de pilot of de leerkring neem gerust contact met ons op.