Nieuwsbrief december: Mooie jaarafsluiting Fries Energiehuis

Het Fries Energiehuis heeft tot half november 70 ondersteuningsaanvragen gekregen. Het merendeel van de vragen gingen over opwekprojecten (36x). Overige vragen hadden betrekking op collectieve warmteprojecten (9) of besparing (11). Daarnaast hebben we met middelen van de landelijke Participatiecoalitie 14 collectieve energiebesparingsprojecten opgezet.

We zien achter deze vragen een rode draad die meegenomen kan worden bij het beleid van gemeenten en provincie:

• Een groot deel van de vragen van lokale energie-initiatieven had betrekking op het plaatsen van batterijen, het vormgeven van een energiegemeenschap of local4local. Dat is ook logisch vanwege de netcongestie en de huidige situatie op de elektriciteitsmarkt. Het is dus zaak om oplossingen te zoeken in opslag, directe levering of energiedelen via een energiegemeenschap. Het Fries Energiehuis kan hier advies en begeleiding bij bieden.

• Er is veel belangstelling voor collectieve besparingstrajecten en dat leidt ook in het algemeen tot succesvolle projecten. Deze versterken vaak ook de uitvoering van de LAI-regeling door Friese gemeenten. Het is goed om voort te zetten wat succesvol is en we zijn op zoek naar een Friese aanpak waarin de inspanningen voor energiebesparing vervolg kunnen krijgen.
• Er zijn relatief veel initiatieven die met een dorpsmolen aan de slag willen. Er is in Friesland veel kennis opgebouwd over de mogelijkheden een dorpsmolen te ontwikkelen en exploiteren, maar die kennis is niet eenvoudig en gestructureerd beschikbaar voor initiatieven. Het zou waardevol zijn deze kennis te bundelen zodat initiatieven daarop voort kunnen bouwen.

We hebben dit jaar mooie stappen gezet en willen u van harte uitnodigen om in 2026 samen verder te werken aan de energietransitie van en vóór de mienskip! 

Energiegemeenschappen in 2026

Op dit moment krijgt het Fries Energiehuis (FEH) veel vragen van lokale energie-initiatieven en gemeenten over Energiegemeenschappen. Dat is niet verwonderlijk. Op 1 januari 2026 treedt de Energiewet in werking en vanaf dat moment is er een wettelijke basis voor de vorming van Energiegemeenschappen. 

Aan de vooravond van de invoering van de Energiewet zijn er veel verwachtingen, maar ook vragen en onduidelijkheden. Hoe regel je bijvoorbeeld lidmaatschap en zeggenschap? Hoe werkt Energie Delen in de praktijk? Welke afspraken moeten gemaakt worden? Welke rol is er voor de gemeenten weggelegd? Er wordt op dit moment in een aantal landelijke pilots met gemeenschappelijke opwekinstallaties geëxperimenteerd voor meer inzicht in dit proces. In 2026 zullen wij de kennis over Energiegemeenschappen en Energie Delen verzamelen en delen met energie-initiatieven en overheden. Geïnteresseerden kunnen zich bij ons aanmelden om op de hoogte gehouden te worden over nieuwe ontwikkelingen, bijvoorbeeld in de vorm van webinars of leergemeenschappen. Lees alvast meer in dit artikel:

Kwaliteitsbudget wind- en zonneparken: Projecten Gezocht!

Op maandag 8 december waren 43 energiecoaches aanwezig bij het Energiecoach Webinar waar informatie gedeeld is over de Isolatiesubsidie en de ontwikkelingen rondom energierekeningen. De webinar kun je nu online terugkijken via onze website.

Richt Fokkens & Klaas Bijlsma van het Fries Energiehuis vertellen je in deze webinar meer over de Isolatiesubsidie vanuit de Friese Gemeenten, de ISDE-subsidie, het Warmtefonds en een aantal mooie projecten van lokale initiatieven om op deze manier bewoners te helpen met energie besparen. Daarna neemt Imke Tegels van SME je mee in de wereld van de energierekening en de laatste ontwikkelingen zoals de afschaffing van de salderingsregeling en wat dit betekent voor de energierekening. Bekijk de opname nu zelf online.

Samenwerking Fries Energiehuis & Ynbusiness voor lokaal eigendom van duurzame energie

Het Fries Energiehuis (FEH) en Ynbusiness starten een samenwerking om lokaal eigendom van duurzame energie mogelijk te maken voor bedrijven én inwoners. Vanwege de nationale plannen richting decentrale energiesystemen wordt het steeds belangrijker om lokaal opgewekte stroom, warmte en hernieuwbaar gas ook lokaal te gebruiken.

Per 1 januari 2026 introduceert de Energiewet de Energiegemeenschap. Het Fries Energiehuis en Ynbusiness willen hier een gezamenlijke rol in spelen: om inwoners en ondernemers meer grip te geven op hun eigen energievoorziening. In een interview spraken we Siegbert Van der Velde (FEH) en Renate Westdijk (Ynbusiness). Zij benadrukken dat de energietransitie niet alleen draait om techniek, maar vooral om mensen. Door kennis te delen, elkaar te versterken en verschillende doelgroepen te bereiken, zorgen we ervoor dat iedereen op zijn eigen manier kan meedoen. Meer weten? Lees het interview.

Kennissessie Natuurvriendelijk Isoleren trekt volle zaal

Op woensdag 3 december organiseerden het Fries Energie Huis en de Friese Milieu Federatie (FMF) een succesvolle kennissessie over natuurvriendelijk isoleren. De bijeenkomst vond plaats in het Provinsjehûs in Leeuwarden en trok bijna 40 enthousiaste deelnemers, waaronder veel energieadviseurs en energiecoaches, maar ook andere professionals waarvoor deze kennissessie interessant was. 
 
Tijdens de sessie werd uitgebreid ingegaan op de vraag hoe verduurzaming hand in hand kan gaan met bescherming van soorten zoals vleermuizen, huismussen en zwaluwen. David Brouwer (NatuurInclusief) en Suzanna Bekkema (FMF) namen de deelnemers mee in wet- en regelgeving, beschermde diersoorten, praktische uitvoering en kansen voor biodiversiteit bij isolatie- en verduurzamingsprojecten. Deelnemers gingen naar huis met kennis en concrete handvatten om natuurvriendelijk werken mee te nemen in hun adviezen en dagelijks werk. Samen zorgen we voor een win-win voor verduurzaming én natuurbescherming; hard nodig! 

Kwaliteitsbudget wind- en zonneparken: Projecten Gezocht!

Fryslân ontvangt € 750.000 uit het landelijke Kwaliteitsbudget om de natuur en het landschap rond wind- en zonneparken een extra impuls te geven en de ecologie en biodiversiteit langdurig te verbeteren. De Friese Energietafel verdeelt het bedrag; de uitvoering van het proces ligt bij het Fries Energiehuis. Lokale overheden, dorpsbelangen, omwonenden, energiecoöperaties, projectontwikkelaars, natuurorganisaties, agrariërs én maatschappelijke organisaties kunnen een voorstel indienen vóór 25 dec 2025.

Waar mienskipsnergie samenkomt

Het Fries Energiehuis stimuleert mienskipsenergie: energieprojecten ván en vóór de Friese gemeenschap. We adviseren lokale initiatieven en overheden, ondersteunen bij beleid en projecten en delen kennis om samen verder te komen. Meer weten? Bezoek de over ons pagina en neem gerust contact met ons op.